Justizia herritarrengana hurbiltzen

Hizkuntza juridikoak ulertezina behar du izan?

“Justizia berria herritarrentzat ulergarria den justizia da”. Hau da aditu batzorde batek hizkuntza juridikoaren eraberritzeari buruz  egindako txostenaren ondorio nagusietako bat.

Justizia Ministerioak duela gutxi argitaratutako ikerketa honetan, idatzitako testuen ulergarritasuna eta zuzentasun linguistikoa lortzeko aholkuak ematen dira.  Abokatuei, prokuradoreei, epaileei, gizarte graduatuei  eta Justizia Ministerioari zuzenduta dago eta gaztelaniaz egin behar ez denari buruzko hamaika adibide aurkitu daitezke bertan. 

Txostenean jorratzen den gaietako bat gramatika da.  Adibidez,  juristek paragrafo bat idazten dutenean ohikoa da puntuaziorik ez jartzea, eta amaigabeko esaldiak osatzea; hona hemen gaztelaniazko adibide bat:

“Se sostiene por la parte actora que el sindicato USCA ha sido objeto de discriminación, pero para que pueda apreciarse la existencia de esta situación, lo primero que se precisa es que se fije un término comparativo, estableciendo respecto a qué o a quien se discrimina, lo que omite la actora ya que se limita a referirse a que el comportamiento de la demandada constituye una exclusión y un rechazo de esta entidad sindical, con el propósito de entorpecer y desprestigiar la actividad sindical de USCA , y ello resulta sumamente difícil teniendo en cuenta que más del 95% de los controladores aéreos de AENA están afiliados a este sindicato.”

Gaztelaniazko paragrafo hauek ulertezinak dira edonorentzat. Testuan puntuak falta dira eta komak soberan daude, eta ongi ulertzeko gutxienez  bi alditan irakurri behar da .

Horrez gain, juristen artean latinezko esamoldeak erabiltzea ere oso ohikoa da. Gai hau txostenean honela argitzen da: latinezko esamoldeak ezin dira ekidin, baina behintzat  parentesi artean itzulpena jarri behar da.

  • Ab intestato:( norbait testamentua egin gabe hiltzen denean)
  • Ad hoc (helburu bat lortzeko ekintza edo bitarteko bat egokia denean)
  • De iure (legeekin bat datorrena)
  • Iuris tantum (aurkako probak onartzen dituena)

Argi dago  testu juridikoak ez direla inoiz kaleko hizkeraz idatziko. Testuek oso zehatzak izan behar dute eta terminologia juridikoa erabiltzea ezinbestekoa da. Baina honek ez du esan nahi beste hizkuntza batean idatzita diruditen testuak sortu behar direnik. Herritar gehienek ez dute arlo juridikoa ezagutzen, eta Justiziako profesionalek hauen lekuan jarri behar dute idatziak, eskabideak, eta herritarrek erabiliko dituzten idazkiak prestatzerakoan.

Euskarazko testu juridikoek, gainera, gaztelaniazko testuek dituzten antzerako arazoak eta bestelakoak ere badituzte. Izan ere, gaur egun oraindik ere euskaraz idatzitako testu juridiko gehien-gehienak euskarara egindako itzulpenak dira. Eta erdaraz idatzitako testu juridiko bat hizkuntzaren aldetik  txarra bada, nekez eska diezaiokegu itzultzaileari euskarazko bertsio egoki eta ona egiteko. Hala eta guztiz ere, ez dira gutxi euskarazko idazkiak herritarrei hurbiltzeko eta testu juridikoak ahalik eta argien eta zehatzen idazteko egiten diren ahaleginak.

Justizia.net-eko liburutegian hizkuntza juridikoaren eraberritzeari buruzko txosten osoa ikus dezakezu.

2011ko irailaren 29ean argitaratua. Honi buruz gehiago irakurri: 

Maite zaitut baiż Baina ondasunak ondo banatuta!

Maite zaitut baiż Baina ondasunak ondo banatuta!

Estatu Espainolean lau minutuko bikote bat dibortziatzen da. Datu kezkagarria da oso, larriagoa krisi garai honetan; izan ere,  hipotekak ordaintzeko diruz eskas dabilena are eskasago ibiliko da  abokatuak eta mantenu-pentsioak ordaintzeko.

Hori dela eta, geroz eta bikote gehiagok ondasunen banaketa egiten du.  Aukera honekin hasieratik gauzak argi uzten dira, eta dibortzio kasuan, hartu beharreko erabaki ekonomikoak errazagoak dira.

Zer egin behar da ezkontzaren ondasunen-eraentza horretara biltzeko?

Oso erraza da. Ondasunen bananketako-eraentza egiteko, notarioaren aurrean ezkontza-itunak aurkeztearekin nahikoa da. Ondoren, Errejistrora  jo behar da, bertan jasota gera daitezen. Izapide hau ezkontza ospatu aurretik zein ondoren egin daiteke.

2011ko irailaren 16ean argitaratua. Honi buruz gehiago irakurri: 

Koordainketa Justizian. Bai ala ez?

Duela aste batzuk Justizian Koordainketa ezartzeari buruzko eztabaida hasi zen. Jorge Carbé, Valentziako Justizia eta Gizarte Ongizate Sailburuak proposamena egin zuen: Justiziara jotzen duten enpresa edo norbanakoek  tasa gehigarri bat ordaintzeko . Carbéren ustetan, kaltetuek begi onez hartuko lukete ekimen hori, hain zuzen ere horri esker prozesua arinduko litzatekeelako. 

Hala eta guztiz ere, azken aste hauetan asko izan dira proposamen horren aurka entzun diren ahotsak.

Zer ekarriko luke Koordainketak?

Koordainketa Judiziala, Justiziaren erabiltzaileek –enpresak edo norbanakoak– Justiziaren erabileragatik tasa bat ordaintzea da. Neurri honen helburuen artean lehenengoa auziak arintzea eta zerbitzuaren erabilera okerra egiten dutenei horretan jarraitzeko gogoa kentzea da; bigarrena berriz, dirua aurreztea.

Baina, nork irabazten du neurri horrekin? Kaltetuena herritar xumea da, Justizia eskura izateari utz dieziokeelak; aitzitik, diru kopuru handiak eta abokatu taldeak dituzten enpresek ez lukete tasa hori ordaintzeko inolako arazorik izango.

Zuk zer uste duzu? Justizia guztion artean ordaintzea beharrezkoa dela ala Justizia erabiltzen dutenek tasa berezi hori ordaindu behar dutela?

2011ko irailaren 7ean argitaratua. Honi buruz gehiago irakurri: 

Familia liburua, desagertzear dagoen altxorra

Familia liburua, desagertzear dagoen altxorra

Ezkontza, seme-alabak, dibortzioa, heriotzak… zure bizitza guztia familia liburuan jasota dago.

Ezkontzen zarenean edo lehen seme-alaba jaiotzen denean ematen dizute. Galduz gero, Erregistro Zibilean edo Bake Epaitegian bikoiztua ematen dizute. Berriz ezkondu eta bikote berriarekin seme-alabarik izanez gero, berria ematen dizute.

Urtez- urte liburua zaintzen, premiazkoa denean, gordetako tiraderatik desagertzen den liburu hori… oraingoan bai, betiko desagertuko da.  Errejistro Zibilaren Erreformak Familia Liburua desagertzea aurrikusten du eta erregistro berria norbanakoarena izango da, hau da, bakoitzak bere fitxa izango du eta bertan pertsona horren historia zibila agertuko da.

Kode honek gauzak erraztuko dizkigu, erabiltzaileak Erregistro Zibilean egin behar dituen izapide guztietarako balio izango baitu. Baina nolabaiteko pena ere ematen du, ezkonberriak, edo guraso berriak, liburuaren bila edo seme-alabaren izena  gehitzera errejistrora doazeneko irudia galduko baita.

2011ko abuztuaren 30ean argitaratua. Honi buruz gehiago irakurri: 

Nola eskatu ziurtagiria jaioteguna edo tokia jakin gabe

Bizitzan zehar izapide askotarako behar izaten ditugu ziurtagiriak (ezkontzeko, erroldan sartzeko, seme-alaben jaiotza inskripzioak egiteko, espainiar herritartasuna eskatzeko, hainbat laguntza eskatzeko...).

Jaiotza ziurtagiria eskatzea lan erraza da jaioteguna eta tokia jakinez gero. Horrelakoetan nahikoa izaten da jaiotza inskripzioa egindako Erregistro Zibil edo Bake Epaitegian eskaera egitea, segituan emango baitizute ziurtagiria. Horrez gain, Justizia.net erabiliz on line egin daiteke eskaera eta ziurtagiria zeure etxera bidaltzeko eskatu.

Baina zure ahaidea non eta noiz jaio zen zehazki ez baldin badakizu, zer egin daiteke? Hala baldin bada, Elizbarrutiko Artxiboetara jo dezakezu bataio agiria lortzeko eta, horrela, jaiotza non eta noiz gertatu zen jakiteko.

Gainera, Erregistro Zibilaren Legea 1870ekoa denez, Elizbarrutiko Artxiboetan lor ditzakezun bataio agiriak baliozkoak dira urte hori baino lehenagoko jaiotzak ere egiaztatzeko.

2011ko abuztuaren 23ean argitaratua. Honi buruz gehiago irakurri: 
  • « Aurrekoa
  • 1
  • ...
  • 55
  • 56
  • 57
  • 58
  • 59
  • 60
  • 61
  • Hurrengoa »