Justizia herritarrengana hurbiltzen

Justizia digitala

Internet bidez iruzur egin al dizute?

Internet bidez iruzur egin al dizute?

2012. urtean Euskadin salatutako hamar iruzurretatik lau informatikarekin erlazionatuta zeuden. Urte bi  geroago, Euskadin aurkeztutako salaketen  %66 informatikarekin lotuta daude.

Azken hilabete hauetan Ertzaintzak internet bidez egindako iruzurren gorakada nabarmena antzeman du. Iruzur egiteko moduak aldatuz doaz, baina guztiek ezaugarri komun bat daukate: Biktimaren xalotasuna edo ordenagailuen babes eza

Iruzur informatiko baten biktima ez izateko, Ertzaintzak bi oinarrizko aholku eman ditu: 

  • Ez eman inori ez koderik ez eta pasahitzik ere.
  • Ez utzi inori ordenagailuaren kontrola urrunetik hartzen.

Edonola ere, zalantzarik izanez gero, egokiena zerbitzua ematen dizun erakundearekin harremanetan jartzea da. Eta gogoan izan: enpresa pribatuek eta erakunde publikoek ez dituzte inoiz zure kode sekretuak eskatuko.

Hala ere iruzur baten biktima bazara, gertaerak salatzea oso garrantzitsua da; batetik, beste batzuk iruzur berean eror ez daitezen, eta bestetik, iruzurgileak harrapatzeko.

Iruzurra salatzeko prozedura ezagutzen al duzu? Justizia.net-en salaketa jartzeko eman behar dituzun pausuak ikus ditzakezu.

2014ko irailaren 30ean argitaratua. Honi buruz gehiago irakurri:  JustiziaEus-eko zerbitzuak . Iruzkin bat.
  • Partekatu:
  • Email
  • Twitter
  • Facebook

Fidagarriak al dira sakelakoetarako aplikazioak?

Fidagarriak al dira sakelakoetarako aplikazioak?

App izenez ezagunak diren sakelakoetarako aplikazioak modako bilakatu dira Smartphone erako telefono erabiltzaileen artean (sakelako telefono adimentsuak). Aplikazio dendek 1.600 app berri baino gehiago jasotzen dituzte egunero, eta telefono adimentsuen erabiltzaileek ere geroz eta aplikazio gehiago jaisten dituzte euren sakelakoetan.

Baina gure datuak babestuta al daude aplikazio horiek guztiak jaisten ditugunean?  Zalantza hori bera zuten datuen babeserako Europako agintariek, eta hori dela eta, sakelakoetarako aplikazioen pribatutasunari buruzko lehen irizpen bateratua onartu berri dute. Irizpenean sakelakoetarako aplikazio guztiek datuen babeserako Europar Batasunaren araudia bete behar dutela azpimarratzen da.

Batez ere Aplikazioen sortzaileek dituzten betebeharrak zehazten dira dokumentuan, baina horrez gain, salmenta lekuek, sistema eragileen eta aparatuen ekoizleek eta publizitate hornitzaileek dituzten betebeharrak ere biltzen dira bere baitan.  

Gure smartphonean aplikazio berri bat instalatzen dugun bakoitzean, gure pribatutasuna arriskuan jartzen egon gaitezkeela kontutan izan behar dugu.  Adibidez, duela gutxi egindako ikerketa batean jasotakoaren arabera, erabiltzaileek gehien jaitsi dituzten 150 app-etatik 61ek bakarrik dauzkate ezarrita pribatutasun politikak.

App horiek erabiltzen dituztenek beti izan beharko lituzkete kontrolpean euren izaera pertsonaleko datuak.  Eta “instalatu” botoian sakatze hutsarekin ez genituzke gure datuak edonori helarazteko ateak ireki behar .

Baina zertarako nahi ditu norbaitek gure datuak, edo app bidez eskuratu dezakeen bestelako edozein informazio?

Britainiako ikertzaile batzuek “Facebook"-eko erabiltzaileak zur eta lur utzi dituen ikerketa bat argitaratu dute. Zientzialari hauek algoritmo bat asmatu dute. Horren bidez, sare sozial ezagun horretan sakatutako “atsegin dut” aukeraren bidez erabiltzaileen arraza, adina, sexualitatea, pentsaera politikoa, eta adimen-kozientea zenbatekoa den jakin dezakete.

Beraz, auskalo zer jakin ahal izango duten app-ek gure telefonoetatik eskuratzen dituzten datuekin.

2013ko apirilaren 8ean argitaratua. Honi buruz gehiago irakurri:  Justizia digitala. Iruzkin bat egin.
  • Partekatu:
  • Email
  • Twitter
  • Facebook