Justizia herritarrengana hurbiltzen

Botere Judiziala

Zu ere epaile izan zaitezke

Zu ere epaile izan zaitezke

18 eta 65 urte artean dituzu, zure lanbidea ez da Zuzenbidearen ingurukoa eta ez duzu lana egitea eragozten dizun ezintasun fisiko, psikiko edo sentsorialik? Orduan, inoiz  zinpeko epaimahaikide izateko aukeratua izan zaitezkeela jakin behar duzu.

Zinpeko epaimahaiarekin egindako lehen epaiketa 1996. urtean egin zen Espainian. Erakunde hau urtebete lehenago Zinpeko Epaimahaiaren Legeak arautu zuen. Jarraian, zinpeko epaimahaia nola osatzen den eta zer erabakitzen duen azalduko dizugu. 

  • Nola aukeratzen da? Probintzia auzitegiek zozketa publikoa egiten dute. Zozketak urte bikoitietako iraileko azken bi asteetan egiten dira, probintziako erroldan dauden pertsonen artean.  Hau da, 2012. urtean aurten eta datorren urtean zinpeko epaimahaietako kide izango diren herritarrak aukeratu ziren. Probintzia auzitegi bakoitzean, hurrengo bi urteetan zinpeko epaimahaiarekin aurreikusten den epaiketa bakoitzeko, 50 pertsona aukeratzen dira. 
  • Zein baldintza bete behar dira? Espainiarra eta adinez nagusia izan behar da, irakurtzen eta idazten jakin behar da, auzia epaitzen den probintzian bertan izan behar da bizilekua ,eta  ezin da zigor-aurrekaririk izan.   Abokatuak, epaileak, Estatuko goi mailako karguak eta Segurtasun Indarretako kideek ezin dute zinpeko epaimahaietan parte hartu.
  • Zenbat pertsonek osatzen dute? Bederatzi partaide dira, eta bi ordezko. Ordezkoek  epaiketaren saio guztietara joan behar dute eta aldeei entzun behar diete, baina epaia titularretako batek  bakarrik emango dute.  
  • Uko egin diezaioket?  Baldintzak betetzen badituzu, ez. Hala ere salbuespenak daude.  65 urtetik gorakoa bazara, aurreko lau urteetan zinpeko epaimahai batean parte hartu baduzu, familia-kargak direla eta eragozpen larriak badituzu, nabarmen interes orokorrekoa den lanbidea badaukazu, lanean diharduen militarra bazara edo epaimahaikide izatea zailtzen dizun edozelako beste arrazoiren bat ematen baduzu.
  • Nortzuk ezin dute epaimahaikide izan? Errehabilitaziorik jaso ez duten doluzko delituagatik zigortuek eta ahozko judizioaren fasean dagoen prozedura judizial batean inputatuta daudenek.  Atxilotuek, behin-behineko kartzela zigorra dutenek edo kartzela zigorra ezarria dutenak, eta zigor-arloko prozedura baten ondorioz lan gabe edo kargu publiko gabe zigortuta daudenek.
  • Zein delitu mota epaitzen du? Delituen ondorioz abian jarritako zigor-arloko prozedurak bakarrik epaitzen ditu, inoiz ez du faltarik epaitzen. Hamabi delitu mota epaitu ditzake: giza hilketak, mehatxuak, sorospen-eginbeharra ez betetzea, bizilekua bortxatzea, baso-suteak, desleialtasuna agirien edo presoen zaintzan, funtzionario-eroskeria, eragimen-trafikoa, ondasun publikoak bidegabe eralgitzea, iruzurrak eta legearen aurkako ordainarazpenak eta funtzionario publikoei debekatutako negoziazioak.
  • Zer erabakitzen du? Auziperatuek egozten zaizkien gertaeretan parte hartu duten ala ez, errugabetasuna edo erruduntasuna eta legezko baldintzak betetzen baditu zigorraren barkamen baldintzatua, baita indultua eskatu ala ez.
  • Ordaindu egiten da? Bai. Titularrek eguneko 67 euro jasotzen dituzte dietengatik eta ordezkoek 33,5 euro. Guztiei kilometrajea edo garraio publikoa ordaintzen zaie.

Dirua ordaintzen bada ere, zinpeko epaimahaikide izateko aukeratutako pertsonek oso ardura handia dute. Zilegi da zuzenbidean ezagupenik ez duen batek, delitu bategatik auziperatu duten beste baten errugabetasuna edo erruduntasuna erabakitzea?

2013ko martxoaren 21ean argitaratua. Honi buruz gehiago irakurri:  Botere Judiziala. Iruzkin bat.
  • Partekatu:
  • Email
  • Twitter
  • Facebook

Epaileak eta fiskalak greban. Zer aldarrikatzen dute?

Epaileak eta fiskalak greban.  Zer aldarrikatzen dute?

Hainbat hilabetez Justizia Ministroarekin aurrera eta atzera ibili ostean otsailaren 20an, asteazkenez, epaileek eta fiskalek greba egingo dute.    Erabakia irmoa da, baina deialdia bertan behera uzteko prest daude, Gallardonek Botere Judizialaren Kontseilu Nagusian Legearen erreformak geldiarazten baditu.

Greba hainbat elkarteren arteko batzordeak deitu du.  Demokraziarako Epaileak, Francisco de Vitoria Elkarteak, Foro Judizial Independenteak, Fiskalen Batasun Progresistak eta Fiskalen Elkarte Profesional eta Independenteak osatzen dute batzorde hori. Epaileen Elkarte Profesionala eta Fiskalen Elkartea  ere Batzordeko partaide diren arren ez dute ekimenarekin bat egin.

Baina, argi al daukagu zer aldarrikatzen duten?

Botere Judizialaren Lege Organikoaren proiektuaren erreforma bertan behera utz dezatela. Epaileek eta fiskalek ordezko epaileak kendu izana  eta beste organo batzuen lana epaile titularrek derrigorrez beren  gain hartu behar izatea  salatzen dute.

BJKNren erreformaren aurreproiektua gelditu dezatela. Greba deialdia egiten dutenek, erreformaren ondorioz BJKN Justizia Ministerioaren menpe geldituko dutela salatu dute.
Tasa judizialik ez. 
Elkarteek adierazitakoaren arabera, iazko datuekin alderatuz gero  Tasen Legea indarrean jarri zenetik %25 jaitsi da auzi kopurua. Tasa judizialek herritarrei euren eskubideak defendatzeko izan dezaketen asmoa kentzen dietela salatu dute.
Inbertsio handiagoa Justizian. Langile gehiago eta aurrekontu handiagoa eskatzen dute.
Indultu legearen erreforma. Indultuak ematerakoan zorroztasun handiagoa eskatzen dute.
Etxe-kaleratzeak, Erregistro Zibila eta Zigor Kodea. Hipoteka betearazpenek kaltetutako familiei babes handiagoa ematea eskatzen dute eta Erregistro Zibilaren pribatizazioaren aurka daude. Zigor Kodearen erreforma “inprobisatua” dela ere salatu dute. 

Herritarra zaren heinean, zer iruditzen zaizu Justiziak egun bizi duen egoera? 
 

2013ko otsailaren 11ean argitaratua. Honi buruz gehiago irakurri:  Botere Judiziala. Iruzkin bat egin.
  • Partekatu:
  • Email
  • Twitter
  • Facebook